Định kiến giới xuất phát từ lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng,… trong quá trình phát triển của mỗi hình thái xã hội nhưng lại là gắn với khuôn mẫu giới và vai trò giới do cộng đồng và xã hội kiến tạo ra.
Nhận thấy những hậu quả tiềm tàng mà định kiến giới có thể mang lại cho mỗi gia đình, dự án Nhà Nhiều Cột đã có cuộc trao đổi với chị Trần Hương Ly – chuyên gia về giới đến từ tổ chức CARE Quốc tế tại Việt Nam về những vấn đề trên.
Chị Trần Hương Ly – chuyên gia về giới đến từ tổ chức CARE Quốc tế tại Việt Nam
Những biểu hiện của định kiến giới
Theo chị, định kiến giới đang được biểu hiện như thế nào trong xã hội hiện nay ? Chị có thể đưa ra 1 số ví dụ?
Hiện nay nhiều người trong số chúng ta đã được tiếp cận với thông tin về bình đẳng giới. Nhiều người đang hành động theo các những cách khác nhau để từng bước tháo gỡ định kiến giới cho bản thân mình và cho những người xung quanh. Song định kiến giới vẫn ẩn trong nhiều điều quen thuộc với chúng ta hàng ngày mà đôi khi chúng ta không nhận ra. Ví dụ như trong nhiều nhà vệ sinh công cộng, nếu có vòi nước thấp dành cho trẻ em hay bàn thay tã cho trẻ em thì chỉ có trong nhà vệ sinh của phụ nữ. Nó ngầm định rằng việc chăm sóc trẻ em là của phụ nữ. Hay ở một số trường mẫu giáo hay ở nhà, chúng ta vô tình hướng cho các bé gái chơi đồ hàng, nấu ăn, mặc quần áo màu hồng, rồi các bé trai thì chơi ô tô, máy bay, hay những trò lắp ráp, chế tạo, và mặc quần áo màu xanh. Ở các mức độ khác nhau, những hình ảnh này phản ánh khuôn mẫu có phần định kiến về việc phụ nữ phải chu toàn việc nội trợ, còn nam giới phải mạnh mẽ, nam tính, có sự nghiệp, có khả năng làm chỗ dựa cho gia đình.
Định kiến giới vẫn ẩn trong nhiều điều quen thuộc với chúng ta hàng ngày mà đôi khi chúng ta không nhận ra (Nguồn ảnh: Internet)
Hậu quả của định kiến giới với từng thế hệ và các gia đình
Chị có thể chỉ ra một số hậu quả cụ thể đối với các nạn nhân của định kiến giới được không?
Thực ra thì sống trong xã hội thì ai cũng chịu tác động của định kiến giới. Chứ không phải là chỉ khi hậu quả nặng nề như thế nào hay người như thế nào thì mới gọi là nạn nhân của định kiến giới. Mỗi cá nhân ở hoàn cảnh riêng của mình sẽ chọn cách riêng để đối diện với định kiến.
Hậu quả trước mắt nhìn thấy rõ nhất là đối với phụ nữ. Nếu phụ nữ không làm ‘tròn vai’ như xã hội khoác lên họ thì tự cô ấy cũng thường cảm thấy là mình tội lỗi, thất bại. Trong gia đình cô ấy cũng sẽ có những căng thẳng, xung đột, chịu những lời chê trách, mắng nhiếc từ chồng, từ gia đình, họ hàng, dai dẳng và xung đột hơn nữa thì có bạo lực gia đình.
Đối với nam giới cũng tương tự, ví dụ khi không có sự nghiệp vững vàng hoặc có biến cố không thể đảm bảo về tài chính hoặc thu nhập ít hơn vợ thì nhiều người cũng bị tâm lý cảm thấy mình thua kém, “không xứng đáng làm đàn ông”, hèn, … từ đó dẫn đến những căng thẳng và áp lực.
Hậu quả sâu xa hơn là định kiến giới có thể khiến chúng ta mất đi sự tự do lựa chọn cuộc sống dựa trên mong muốn và khả năng của bản thân mình, mà miễn cưỡng đưa ra một lựa chọn chỉ vì chúng ta là phụ nữ hay là nam giới. Đây cũng là điểm mà phong trào bình đẳng giới hay nữ quyền đấu tranh để thay đổi.
Định kiến giới là nguyên nhân khiến thiếu đi sự thấu hiểu, đồng cảm giữa các giới. (Nguồn: Internet)
Theo chị, định kiến giới có ảnh hưởng khác nhau thế nào đến thế hệ trẻ, các bạn thế hệ Millennials, Gen Z ngày này như thế nào?
Với thế hệ millennial thì ngoài thời gian tiếp xúc xã hội hàng ngày thì còn có tương tác đáng kể trên mạng xã hội. Đây cũng là kênh phản ánh và lan tỏa các khuôn mẫu, định kiến trong xã hội. Điều này vừa có mặt tích cực, vừa có mặt tiêu cực.
Tích cực là nó giúp lan tỏa những hình tượng ‘lệch chuẩn’ tích cực nhanh hơn, đời thường hơn, bình thường hóa nó một cách tự nhiên hơn hơn.
Nhưng bên cạnh đó cũng có thể tạo ra những kỳ vọng khắc sâu thêm định kiến, ví dụ như những hình ảnh được lãng mạn hóa về supermom, superwoman ‘giỏi việc nước, đảm việc nhà’ mà không phản ánh hết thời gian làm việc (cả công việc không được trả lương), sự đánh đổi và ngay cả cảm xúc thực sự của những người phụ nữ ấy và tạo ra kỳ vọng đôi khi không hợp lý về phụ nữ như thế nào mới là ‘tròn vai’.
Những nghiên cứu của CARE tại Việt Nam cũng chỉ ra rằng thế hệ trẻ đang có cơ hội tiếp cận thông tin đa chiều hơn, va chạm nhiều hơn với văn hóa vùng miền khác nhau trong quá trình dịch chuyển, di cư và có được sự ủng hộ của những người cởi mở xung quanh trong cuộc sống và tại nơi làm việc. Do vậy, họ cũng cởi mở hơn đối với việc phản biện và tháo gỡ định kiến giới.
Cảm ơn chị Hương Ly đã dành thời gian tham gia buổi phỏng vấn ngày hôm nay. Chúc chị luôn bình an và thuận lợi trong công việc.
Nếu bạn quan tâm đến chủ đề bình đẳng giới, đừng quên theo dõi những hoạt động thú vị cùng các chương trình sắp tới của Nhà Nhiều Cột tại fanpage https://www.facebook.com/NhaNhieuCot/ nhé!
Nhà Nhiều Cột là một dự án xã hội được khởi xướng và thực hiện bởi Tổ chức CARE Quốc tế tại Việt Nam và TUVA Communication. Chiến dịch được tài trợ bởi Investing in Women, một sáng kiến của Chính phủ Úc.
Nguồn: Afamily
https://tinquangbinh.com/1209958/dinh-kien-gioi-nguyen-nhan-sau-xa-cua-xung-dot-gia-dinh/
0 Nhận xét